การดูจิตที่เป็นสมถะและวิปัสสนา

สันตินันท์ (หลวงพ่อปราโมทย์)

 

การดูจิตที่ผมแนะนำนั้น จะทำให้เป็นสมถะก็ได้ เป็นวิปัสสนาก็ได้ คือถ้าเพ่งอยู่ในอารมณ์อันเดียวก็เป็นสมถะ ถ้าสามารถจำแนกรูปนามออกได้ก็เป็นวิปัสสนา คือจำแนกว่า อันนี้รูป อันนี้นาม และนามนั้น ก็จำแนกต่อไปได้ว่า นี้คือนามเจตสิก นี้คือนามจิต ในที่สุดก็จะเห็น จิต เจตสิก รูป แยกออกจากกัน ต่างก็ทำหน้าที่ของตนไปตามหน้าที่ เกิดดับไปตามเหตุปัจจัยของตนๆ ล้วนแสดงความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เหมือนๆ กัน

 

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือต้องรู้สภาวะที่กำลังปรากฏจริงๆ ของรูปและนาม ไม่ใช่แค่รู้ชื่อ รู้บัญญัติ อันนั้นใช้ไม่ได้เลยครับ เช่นความโกรธผุดขึ้นมาก็รู้ทัน มันเกิดขึ้นได้เพราะอะไร อะไรเป็นเหตุใกล้ให้มันเกิดก็รู้ มันตั้งอยู่แล้วแสดงอิทธิฤทธิ์อันเป็นหน้าที่ของมันอย่างไรก็รู้ มันดับไปก็รู้ ที่ว่ามานี้ จิตเป็นคนดูเฉยๆ นะครับ จิตเหมือนคนดูละคร ไม่ใช่คนแสดงละครเสียเอง ต่างจากสมถะ ที่จิตโดดลงไปแสดงเอง คือเข้าไปเกาะอารมณ์อันเดียวโดยต่อเนื่อง

 

5 ก.ค. 2542

ที่มา : http://www.bangkokmap.com/pm/content/view/235/41/

 

 


Host your own free .Co.Cc domain.